Przyszłość wyścigów to energia elektryczna. Dramat z paliwem w ostatniej rundzie na Bathurst pokazuje dlaczego.

Gdy ponad 50% światowych sprzedaży nowych samochodów to modele elektryczne, dlaczego sporty motorowe nadal inwestują miliardy w wyścigi i doskonalenie silników spalinowych?

Nasze prognozy wskazują, że pojazdy na baterie prawdopodobnie stanowić będą 50% światowej sprzedaży samochodów do 2028 roku.

To przejście przekształci sporty motorowe, ponieważ wyścigi nigdy nie były tylko formą rozrywki. Były także brutalnym laboratorium do testowania osiągów, efektywności, trwałości i niezawodności – a także do przenoszenia tych wniosków z toru wyścigowego na drogę publiczną.

Wyścigi konne przyczyniły się do powstania rasowych koni. Sporty motorowe przyczyniły się do powstania nowoczesnego samochodu.

Ale jeśli silniki spalinowe są technologią na wycofanie, dlaczego nadal kierować wysiłki inżynierskie w sporcie motorowym na ich doskonalenie?

Część tradycjonalistów w motorsporcie twierdzi, że wyścigi samochodów elektrycznych są nudne. Komentator motoryzacyjny Mike Costello wyraził to bardziej ostro: „Szybkość bez hałasu to jak jedzenie bez przypraw”.

Rozumiemy to odczucie. Dźwięk, wibracje i dynamiczne elementy mechaniczne od zawsze stanowią istotę motorsportu – są integralną częścią kultury samochodowej trwającej już ponad sto lat.

Jednak „nuda” nie jest cechą inżynieryjną. To ocena kształtowana przez znajomość tematu, sposób prezentacji oraz zasady rozgrywek.

Piloci gliderów, spadochroniarze, łyżwiarze szybki i żeglarze dążą do szybkości i ryzyka bez hałasu spowodowanego spalaniem.

Hałas to nie oznaka dobrej wydajności; jest to efekt uboczny jednego ze sposobów napędzania, który stuletnia kultura samochodowa nauczyła nas postrzegać jako oznakę mocy. W silniku spalinowym większość energii paliwa jest tracona w postaci ciepła, a jeszcze więcej przez tarcie i wibracje; tylko niewielka jej część trafia do kół jako ruch naprzód.

Silniki elektryczne odwracają tę zależność: znacznie więcej energii przekształca się w ruch, a o wiele mniej jest marnotrawione. Cisza to nie brak wydajności – to dźwięk efektywności.

Sport nie stoi w miejscu. Krykiet ewoluował od pięciodniowych meczów typu Test do krykieta jednodniowego, formatu Twenty20 oraz Big Bash – krótszych i bardziej dynamicznych form dla zmieniającej się publiczności. Piłka nożna wprowadziła rezerwowych graczy, reformy dotyczące podań w tył, trzy punkty za zwycięstwo, technologię na linii bramkowej oraz VAR. Technologia stworzyła również e-sport i wyścigi dronów.

Nie każdy eksperyment kończy się sukcesem. MotoE zostało wstrzymane z powodu braku wystarczającej liczby kibiców oraz niewystarczająco szybkiego rozwoju motocykli elektrycznych. To nie dowodzi, że wyścigi elektryczne nie mogą się udać; pokazuje jedynie, że sama technologia nie tworzy atrakcyjnego sportu. Ważna jest również konkurencja, prezentacja, narracja oraz kontakt z fanami.

Dlatego też sport motoryzacyjny elektryczny musi stworzyć swój własny format – a nie powtarzać wyścigów spalinowych bez muzyki lub z dodaną sztucznie.

Jego silna atrakcyjność może wynikać z oszałamiającej przyspieszania, bliższych dystansów między samochodami, dużego obciążenia opon, widocznej strategii energetycznej, szybkiego ładowania lub wymiany baterii oraz zespołów w pit stopach walczących zarówno z czasem, jak i temperaturą.

Haczyk może się zmniejszyć. Konkurencja nie musi.

Sporty motorowe elitarne już wypróbowały alternatywę hybrydową. Formuła 1 używa silników hybrydowych od 2014 roku, a samochody hybrydowe drogowe to obecnie dojrzała technologia. Jeśli celem sportów motorowych jest doskonalenie pojazdów drogowych jutro, to hybrydy coraz bardziej przypominają wczorajszą rozwiązanie przejściowe – a nie cel jutrzejszy.

Trudniejsze pytanie dotyczy wyścigów wytrzymałościowych.

Czy samochody elektryczne na baterie mogłyby brać udział w Bathurst 1000 – wyścigu trwającego 161 okrążeń i 1000 kilometrów, który zwykle trwa sześć lub siedem godzin?

Nie w obecnym formacie, jeśli nie oczekujemy żadnych innych zmian.

Jednak zasady sportów motorowych zawsze kształtowały technologię i strategie. W Bathurst obowiązkowe są postoje w pit stopach, zmiana kierowców oraz konserwacja hamulców. Elektryczny Bathurst mógłby wymagać kilku szybkich postojów do ładowania, wymiany baterii lub połączenia ładowania, regeneracji energii i strategii dotyczącej opon.

Obecnie wymiana baterii w celach komercyjnych trwa kilka minut, więc szybka wymiana gotowa do wyścigu pozostaje wyzwaniem dla inżynierów. To właśnie ten rodzaj problemu ma za zadanie rozwiązywać motorsport.

Formula E już stosuje obowiązkowy „Pit Boost” trwający 30 sekund, który dodaje 10% energii z baterii i wpływa na decyzje strategiczne dotyczące momentu zatrzymania się. Wyścigi wytrzymałościowe na silnikach elektrycznych dodadzą do już znanych kwestii związanych z oponami, tempem jazdy i oknami serwisowymi takie elementy jak temperatura baterii, szybkość ładowania, poziom naładowania, hamowanie regeneracyjne oraz rozdział energii.

Zespół serwisowy nie znika – zmieniają się tylko jego zadania.

Następnie, jakby Bathurst chciał dodać swoją część do dyskusji, Anton De Pasquale skończył paliwo w ostatniej rundzie i nie mógł dojechać do flagi.

To prawdziwy przykład lęku przed zbyt krótkim zasięgiem.

Jeden z najszybszych samochodów w Australii – wspierany przez profesjonalnych inżynierów, telemetryę na żywo oraz zespół w boksach – nie był w stanie przekuć swoich osiągów w zwycięstwo, ponieważ wyczerpał dostępną energię.

Wysoka gęstość energetyczna paliwa ciekłego nie wyeliminowała konieczności zarządzania zasięgiem. Po prostu sprawiła, że zasięg samochodów na benzynie stał się tak powszechny, że przestaliśmy nazywać to zmartwieniem po imieniu.

Każde wyścig wytrzymałościowe to w rzeczywistości wyścig energii. Zawodnicy używający silników spalinowych muszą zarządzać ilością paliwa, jego zużyciem, tempem jazdy oraz momentami wizyt w boksach. Zawodnicy elektryczni natomiast muszą kontrolować poziom naładowania, proces regeneracji, temperaturę baterii, degradację opon, szybkość ładowania, a być może także wymianę baterii.

Nośnik energii się zmienia; strategia pozostaje niezmienna.

Wyścigi elektryczne mogłyby sprawić, że ta strategia stanie się bardziej widoczna. Wyobraźmy sobie kibiców, którzy w czasie rzeczywistym widzą, który kierowca wydaje energię na atak, który ją gromadzi podczas pokonywania zakrętów typu „S”, a który zachował wystarczającą ilość energii na atak w ostatniej rundzie.

Ostatnia runda De Pasquale’a stanowi doskonałą metaforę. Świat osiągnął niezwykłe wyniki dzięki paliwom traktowanym jako nieskończone, mimo że są one ograniczone, podatne na zagrożenia geopolityczne i kosztowne dla środowiska.

Szybkość nie ma znaczenia, jeśli strategia energetyczna nie pozwala dotrzeć do mety.

Wyścigi samochodów z silnikami spalinowymi przetrwają jako dziedzictwo, rozrywka i nostalgia – tak jak historyczne wyścigi towarzyszą dzisiejszym imprezom, a wyścigi konne przetrwały pojawienie się samochodów.

Jednak centrum ciężkości technologicznego motorsportu się przesunie. Wyścigi będą podążać za talentem inżynieryjnym, inwestycjami producentów oraz przyszłymi możliwościami rynkowymi i komercyjnymi.

Przyszłość jest elektryczna. Również w motorsporcie.