Badanie: Wyższe podatki od CO2 mogą zwiększyć produktywność gospodarki zielonej

Zdjęcie: Audi (ilustracja)

Wyższe podatki od CO2 mogą nie tylko zmniejszyć emisje, ale także wspierać gospodarkę neutralną klimatycznie. Poprzez zwiększenie kosztów produkcji o duże emisje, skierowują one zatrudnienie w stronę sektorów przyjaznych klimatowi. Tam pracownicy zdobywają doświadczenie i rozwijają wiedzę związaną z technologiami zielonymi, co długoterminowo zwiększa ich produktywność. Mimo ograniczonych budżetów publicznych może więc być sensowne finansowanie państwa w większym stopniu poprzez podatki od CO2 niż dotychczas przewidywano, a mniej poprzez podatek dochodowy.

Wynika to z analizy modelowej Niemieckiego Instytutu Badań Ekonomicznych (DIW Berlin) przeprowadzonej na podstawie danych amerykańskich. Zgodnie z autorami badań, leżący u jej podstaw mechanizm można przenieść na inne gospodarki, takie jak Niemcy. Choć w tych krajach nie ma klasycznej podatku od CO2, cena tego gazu powstaje poprzez system handlu uprawnieniami do emisji, czyli poprzez regulację ilości. Kluczowym elementem wpływającym na kierunek działań nie jest jednak konkretna forma tego systemu, lecz fakt, że emisje mają określoną cenę.

„Obawa, że wyższe ceny CO2 obciążą przede wszystkim gospodarkę, jest niesprawiedliwa. Ci, którzy biorą pod uwagę tylko krótkoterminowe koszty polityki klimatycznej, przeoczają procesy uczenia się, które ona uruchamia – a wraz z nimi jej potencjał do długoterminowego wzmacniania gospodarki”, mówi Sonja Dobkowitz, naukowiec z działu makroekonomii w DIW Berlin. „Wyższa cena CO2 to zatem także inwestycja w produktywność przyszłości.”

„Wyższa cena CO2 kieruje zatrudnienie w stronę zielonej gospodarki”

Wiele państw stoi przed wielkim wyzwaniem: środki publiczne są ograniczone, a jednocześnie muszą one stymulować gospodarkę i osiągnąć ustalone cele klimatyczne. Brzmi to jak dylemat, ale można go rozwiązać, jak pokazuje badanie.

Rząd może uzyskiwać dochody zarówno z podatku dochodowego, jak i od CO2. Obie te formy opodatkowania jednak obniżają czystą pensję, co zmniejsza motywację do pracy. Podatek od CO2 uważany jest za mniej efektywny źródło dochodów – podważa nie tylko swoją własną bazę opodatkowania, ale także bazę podatku dochodowego: im bardziej ogranicza zużycie paliw kopalnych, tym mniej pozostaje do opodatkowania. Jednocześnie przesuwa on pracę do obecnie jeszcze mniej produktywnego sektora zielonego, co obniża pensję, a tym samym dochód z pracy jako drugą bazę opodatkowania.

Zgodnie z opiniami analityków wyniki modeli pokazują, że efekt regulacyjny podatku od CO2 znacznie przewyższa te wady: wyższa cena CO2 skieruje zatrudnienie w stronę sektorów przyjaznych klimatowi. Ponieważ pracownicy zdobywają tam doświadczenie w zakresie zielonych technologii, ich produktywność rośnie w dłuższej perspektywie. Dlatego wyniki modeli przemawiają za ustaleniem wyższej ceny CO2, niż byłoby to konieczne jedynie ze względu na koszty społeczne emisji.

Priorytetem powinny być dochody z CO2 na niższe podatki dochodowe

Zgodnie z tą studią dodatkowe dochody pochodzące z opodatkowania CO2 powinny być wykorzystane do obniżenia podatku dochodowego. To zwiększyłoby netto wynagrodzenie, a tym samym wzmocniło motywację do pracy. W ten sposób można przeciwdziałać hamującemu efektowi podatku od CO2 i dać gospodarce dodatkowy impuls.

Ponieważ model opiera się na przeciętnej gospodarstwie domowym, nie może odzwierciedlać efektów rozkładu. Ponieważ wyższe ceny CO2 obciążają w stosunkowo większym stopniu gospodarstwa o niskich dochodach, należałoby je celowo obciążyć mniej. Jak dokładnie powinno to być zrealizowane, nie było jednak przedmiotem badania. Model użyty ponadto nie uwzględnia możliwych konsekwencji wyższych cen CO2, takich jak przenoszenie produkcji przemysłów o wysokim zużyciu energii za granicę. Długoterminowo jednak wzrost produktywności przemawia za przewagą konkurencyjną, wyjaśniają autorzy badań.

Przedstawiony mechanizm pozostaje w każdym przypadku ważny: wyższe podatki od CO2 pomogłyby uczynić zieloną transformację tańszą. „Niska cena CO2 może wydawać się wygodna z punktu widzenia krótkoterminowego rozwoju gospodarczego, ale nie jest bezkosztowa”, mówi autorka badania Dobkowitz. „Dzięki niej rezygnuje się z części wiedzy i produktywności, które w przyszłości będą kluczowe dla gospodarki neutralnej klimatycznie.”

Również interesujące

O autorze

Thomas Langenbucher jest ekspertem od mobilności elektrycznej, który pracował w przemyśle motoryzacyjnym i sektorze finansowym. Od 2011 roku publikuje na ecomento.de artykuły o samochodach elektrycznych, zrównoważonych technologiach i rozwiązaniach mobilnościowych. Dowiedz się więcej.

Interakcje czytelników