Były dyrektor Greenpeace: „Jądrowa energia we Włoszech? Fałszywa ideologia”

#

Zwrot ku energetyce jądrowej we Włoszech, według Giuseppe Onufrio, „opiera się na fałszywej ideologii” i grozi odwróceniem uwagi oraz zasobów od technologii już dostępnych do transformacji energetycznej. Były dyrektor Greenpeace Italia kwestionuje przede wszystkim opłacalność ekonomiczną nowej energetyki jądrowej oraz małych reaktorów modułowych (SMR). Wskazuje natomiast na odnawialne źródła energii, systemy magazynowania i sieci jako technologie, w które należy skupić inwestycje. „Nowa energetyka jądrowa nie spowoduje obniżenia rachunków”, twierdzi w wywiadzie dla Fuoco Amico, co potwierdzają koszty i terminy realizacji najnowszych projektów w Europie i Stanach Zjednoczonych.

Kwestia kosztów nowej energetyki jądrowej

Onufrio odnosi się do projektu ustawy, za pomocą którego rząd zamierza ponownie otworzyć drogę do energii jądrowej we Włoszech, w oczekiwaniu na kolejne dekrety wykonawcze. Jego krytyka dotyczy przede wszystkim aspektu ekonomicznego: według byłego dyrektora Greenpeace nie ma żadnych dowodów na to, że nowa energia jądrowa mogłaby przynieść tańszą energię elektryczną.

Jego zdaniem najnowsze projekty realizowane we Francji i Stanach Zjednoczonych pokazują natomiast poważne trudności pod względem kosztów i czasu budowy. W szczególności wymienia EPR w Flamanville – francuski reaktor, który wszedł do eksploatacji po ponad 17 latach prac, a którego koszt, według francuskiego Trybunału Kontroli Skarbowej, jest znacznie wyższy niż początkowo przewidywano.

Energia jądrowa 2/ Katastrofa we Francji: 12 lat opóźnień, 10 miliardów dodatkowych kosztów

„Nuklearna energetyka, jaka istnieje, czyli ta nowej generacji Francuzów i Amerykanów, to porażka ekonomiczna”, stwierdza Onufrio, cytując wnioski raportu LCOE+ 2026 przygotowanego przez Lazard.

SMR – technologia, której jeszcze nie ma

Kolejnym kluczowym tematem wywiadu są małe reaktory modułowe, SMR, wskazane w Krajowym Planie Zintegrowanym ds. Energii i Klimatu jako potencjalny element przyszłej struktury energetycznej Włoch.

Onufrio podkreśla jednak, że nie istnieje jeszcze ugruntowana zachodnia łańcuchowa produkcja konkurencyjnych pod względem cenowym reaktorów SMR (czytaj). Jego zdaniem zmniejszenie rozmiarów reaktorów nie oznacza automatycznie obniżki ich kosztu – wręcz przeciwnie, znikają pewne oszczędności skali, które napędzały rozwój przemysłu jądrowego.

Onufrio przywołuje również włoski doświadczenie z projektem IRIS, rozwijanym w latach dziewięćdziesiątych, a następnie porzuconym, twierdząc, że problemy ekonomiczne leżące u podstaw tej decyzji nie zostały rozwiązane dzięki nowocześniejszym technologiom.

Onufrio wraz z dyrektorem naukowym Kyoto Club, Giannim Silvestrini, opublikowali wiosną nakładem Edizioni Ambiente esej „Iluzja energetyki jądrowej i rewolucja w obszarze źródeł odnawialnych” (zdjęcie obok).

Odpady i krajowe składowiska: sprawa wciąż otwarta

Dla Onufria powrót do energetyki jądrowej rodzi ponadto kwestię wstępną: zarządzanie odpadami radioaktywnymi. Włochy nie posiadają jeszcze krajowego składowiska dla odpadów o niskiej i średniej aktywności, a demontaż starych elektrowni nie został ukończony.

Stąd jego sprzeciw wobec planów budowy nowych reaktorów, zanim zostaną rozwiązane problemy pozostawione przez energetykę jądrową z przeszłości.

Zaobserwował, że problem dotyczy nie tylko budowy nowych elektrowni, ale całego cyklu życia tej technologii, w tym zarządzania materiałami i obiektami po zakończeniu ich eksploatacji.

Odnawialne źródła energii i magazyny zamiast mocy bazowej

Część wywiadu najbliższa tematom Vaielettrico dotyczy związku pomiędzy energetyką jądrową a odnawialnymi źródłami energii. Według Onufrio tradycyjne postrzeganie energetyki jądrowej jako źródła „podstawowego obciążenia” traci na znaczeniu w systemie energetycznym, w którym rośnie udział energii słonecznej i wiatrowej oraz coraz szerzej stosuje się systemy magazynowania energii.

Baterie, magazyny cieplne, wodór i inne formy przechowywania mogą pomóc w zarządzaniu zmiennością odnawialnych źródeł energii. Onufrio przytacza na przykład baterie sodowe, które mogłyby znaleźć ciekawe zastosowania w magazynowaniu energii stacjonarnym, gdzie masa i rozmiar mają inne znaczenie niż w samochodach.

Zgodnie z jego koncepcją nie chodzi o znalezienie jednej technologii, która mogłaby zastąpić wszystkie inne, lecz o stworzenie elastycznego systemu energetycznego, w którym produkcja odnawialna, magazynowanie energii oraz sieci będą współpracować ze sobą.

Ryzyko spowolnienia transformacji energetycznej

W ostatniej części wywiadu Onufrio skupia uwagę na ilości zasobów odnawialnych, które według niego są już dostępne, ale są hamowane przez procedury zatwierdzające i biurokratyczne ograniczenia.

Jego teza brzmi, że dyskusje na temat energetyki jądrowej mogą stać się rozpraszaczem uwagi w porównaniu z inwestycjami, które można natychmiast przeprowadzić w obszarze wiatraków, paneli fotowoltaicznych, magazynowania energii oraz sieci elektrycznych.

„Mamy alternatywy o niskich kosztach i niskim ryzyku, które tworzą wiele miejsc pracy i nie pozostawiają odpadów przez najbliższe 100 000 lat” – twierdzi.

Pozycja, która łączy bezpośrednio debatę na temat atomu z dyskusją o mobilności elektrycznej: według Onufria również w przemyśle motoryzacyjnym Włochy powinny przyspieszyć rozwój baterii, samochodów elektrycznych oraz technologii nowej energii, zamiast spowalniać transformację.

Jądrowa energetyka tak, czy nie? Wersja Prandiego

Jeśli u nas to się nie wydarzy, konkluduje on, to z powodu oporu „panów z sektora węglowego“. Ci bowiem, sponsorując mało prawdopodobne alternatywy zrównoważone, przedłużają naszą zależność od gazu ziemnego do wytwarzania energii oraz od ropy naftowej do transportu.

Zasadnicze pytanie wynikające z wywiadu dotyczy przede wszystkim sektora przemysłowego: jakie technologie można dziś rozwijać, przy czasach realizacji i kosztach zgodnych z włoskimi celami energetycznymi? Według Onufria odpowiedź leży przede wszystkim w odnawialnych źródłach energii, systemach magazynowania i sieciach, natomiast energia jądrowa stanowiłaby wybór długotrwały, kosztowny i wciąż pozbawiony ugruntowanej infrastruktury przemysłowej.

PRZECZYTAJ RAZEM: „Wyjaśnienia na temat energii jądrowej: studium, które warto zapoznać” oraz obejrzyj WIDEO