Lato 2026 rekordów: skrajne upały, wyschnięte rzeki i gorące morza
Oficjalnie: lato 2026 roku ustanowiło nowe rekordy klimatyczne w Europie Zachodniej, przewyższając nawet poprzedni rekord z 2003 roku. Dane Copernicus opublikowane dzisiaj pokazują ekstremalne temperatury, silny stres termiczny, rzeki na najniższych poziomach oraz niezwykle ciepłe morza. Wszystko to już wpłynęło na produkcję energii, transport oraz dostępność wody. Jesienią pojawią się kolejne konsekwencje.
Już jesteśmy o 2,5 stopnia powyżej średniej z lat 1991–2020
Zgodnie z danymi europejskiego programu obserwacji Ziemi, średnia temperatura lata w Europie Zachodniej osiągnęła 21,7 °C, co o 2,5 °C przewyższa średnią z lat 1991–2020. Poprzedni rekord, odnotowany w 2003 roku, został więc pobity. Upały nie ograniczyły się tylko do środkowych miesięcy lata – wyjątkowo wysokie temperatury odnotowano również w maju i wrześniu.
Niedawno zakończone lato pokazało, jak daleko poza zwykłą temperaturę mogą sięgać skutki zmian klimatycznych. W 2026 roku było 17 dni, w których co najmniej 60% Europy Zachodniej miało temperatury powyżej 30 °C, w porównaniu z 11 dniami w 2003 roku i 7 dniami w 2025 roku.
Bardzo istotny jest również wskaźnik stresu termicznego: 41 dni o silnym obciążeniu dla organizmu ludzkiego, w porównaniu z 36 dniami w 2003 roku.
Kolejny problem dla systemu energetycznego
Dla systemu energetycznego wysokie temperatury i brak wody mogą powodować jednoczesne presje. Niski poziom rzek utrudnił bowiem chłodzenie elektrowni cieplnych i jądrowych oraz zmniejszył dostępność wody do produkcji energii hydroelektrycznej. Jest to również istotny element transformacji energetycznej: rosnące wykorzystanie źródeł odnawialnych musi być wspierane przez sieci, systemy magazynowania oraz zdolności zarządzania, które umożliwią radzenie sobie z coraz bardziej zmiennymi warunkami pogodowymi.
Susza była jednym z najbardziej krytycznych aspektów lata. Według Copernicus w lipcu i sierpniu obserwowano jednocześnie warunki na najniższym poziomie lub bliskie historycznym minimom w różnych dużych rzekach europejskich, takich jak Ren, Dunaj, Pad, Loara, Rodan i Sekwana.
Skutki dotknęły również transport towarów, a także produkcję energii i dostępność wody słodkiej. Dla kontynentu, który dąży do wzmacniania transportu kolejowego i wodnego w celu zmniejszenia emisji, rosnąca zmienność warunków hydrologicznych stanowi dodatkowy element podatności infrastruktury transportowej.
Długotrwałe upały przyczyniły się ponadto do szczególnie intensywnej sezony pożarów. Do 2 września powierzchnia spalona w Unii Europejskiej była prawie dwukrotnie większa niż średnia z lat 2006–2025 dla tego samego okresu, przy czym Hiszpania i Francja należały do krajów najbardziej dotkniętych.
Skutki nie ograniczają się tylko do bezpośrednich szkód. Pożary mogą przerywać połączenia drogowe i kolejowe, niszczyć infrastrukturę, zwiększać koszty zarządzania i odbudowy terytorium oraz zmniejszać naturalną pochłanianie CO2.
Ciepłe Morze Śródziemne: uwaga przenosi się na jesień
Dla Włoch jednym z najważniejszych czynników jest Morze Śródziemne. Projekt Mare Caldo organizacji Greenpeace odnotował, począwszy od maja, kilka fal upałów morskich w monitorowanych obszarach, z maksymalnymi wartościami o prawie 5 °C powyżej trzydziestoletniej średniej klimatologicznej.
Zdaniem klimatologa z Cnr, Antonella Pasiniego, ciepło gromadzone w Morzu Śródziemnym może przyczyniać się do nasilania intensywnych zjawisk meteorologicznych, ponieważ parowanie dostarcza większej ilości wilgoci do atmosfery. Wśród wymienianych zjawisk znajdują się superkomórki burzowe, silne podmuchy wiatru, tornada morskie oraz tak zwane medykany.
Kryzys energetyczny i transformacja: dość rozwiązań awaryjnych
Rekordowo wysokie temperatury latem 2026 roku stają się więc również tematem odporności infrastruktury. Jeśli chodzi o transport elektryczny, sieci dystrybucyjne, produkcję odnawialną i systemy magazynowania energii, kluczowe nie jest tylko zwiększenie instalowanej mocy, ale także projektowanie systemów zdolnych do dalszej pracy w warunkach ekstremalnego upału, suszy, pożarów i intensywnych opadów.
Przejście energetyczne, innymi słowy, odbywa się w klimacie, który zmienia się szybciej niż warunki, dla których zaprojektowano wiele infrastruktur.
PRZECZYTAJ RAZEM: „Zmiana klimatu jest już tutaj. Dość o tym rozmawiać, musimy się z nią zmierzyć” oraz obejrzyj WIDEO
Artykuł poprzedni
Tesla lepiej niż przewidywano: sprzedaż na poziomie 486 tysięcy w 3. kwartale
