Kryzys europejskiego przemysłu samochodowego ma charakter strukturalny. Włoskie komponenty są w niebezpieczeństwie

Kryzys europejskiego przemysłu samochodowego wykracza daleko poza wahania rynkowe: jest to transformacja strukturalna, która niesie ze sobą poważne ryzyka szczególnie dla włoskiego łańcucha dostaw. Według analizy Allianz Research konkurencja ze strony chińskich producentów, opóźnienia w elektryfikacji oraz przeniesienie wartości na baterie, elektronikę i oprogramowanie zmieniają równowagę w tym sektorze. We Włoszech konsekwencje te odbijają się przede wszystkim na komponentach – spadają eksporty, zmniejszają się marże, a rosną trudności z płynnością finansową.

Postęp Chin wywiera presję na producentów

Zgodnie z danymi Allianz Research, wzrost europejskiego rynku samochodowego wynoszący 5% od początku roku do sierpnia nie wystarcza, by opisać stan zdrowia tej branży. Za odbiciem liczby rejestracji kryje się bowiem transformacja konkurencyjna, która bezpośrednio dotyka segmenty o najwyższym stopniu zaawansowania technologicznego.

Na Salonie Samochodowym w Paryżu w 2026 roku chińskie marki stanowią 50% wystawców, w porównaniu z 23% podczas edycji z 2024 roku. Ich udział w rynku europejskim wynosi około 10% wszystkich rejestracji, przy czym są szczególnie widoczne w segmencie samochodów elektrycznych i hybryd plug-in.

Dla europejskich producentów problem nie dotyczy wyłącznie konkurencji cenowej. Według badania długoowe obrona technologii tradycyjnych bez wystarczającego przyspieszenia w kierunku elektryfikacji i cyfryzacji grozi osłabieniem pozycji marek kontynentalnych właśnie w tych sektorach, które mają zdefiniować nowy kształt branży.

Baterie i oprogramowanie są ważniejsze od mechaniki

Zmiana dotyczy również rozkładu wartości przemysłowej w samochodzie. W modelach tradycyjnych silnik i szkielet stanowiły nawet do 45% wartości pojazdu. W samochodach elektrycznych natomiast baterie i oprogramowanie mogą generować od 50% do 60% całkowitej wartości, według Allianz Research.

Jest to kwestia, która bezpośrednio wpływa na konkurencyjność Europy. Umiejętność rozwijania baterii, elektroniki mocy, półprzewodników i oprogramowania staje się równie decydująca jak efektywność procesów produkcyjnych i jakość mechaniki.

Badanie wskazuje, że główni niemieccy producenci stracili udziały w rynku w Europie i Chinach od 2021 roku. Na rynku europejskim wartość dodana na pojazd miałaby się zmniejszyć o 30% do 45%. Gdyby ta tendencja trwała do 2030 roku, szacowana dalsza erozja wyniosłaby około 3 miliardów euro wartości dodanej, co odpowiada czterem punktom procentowym marży EBITDA.

Dla przemysłu europejskiego więc wyzwaniem nie jest jedynie przywrócenie poziomu produkcji – chodzi o utrzymanie znaczącego udziału w technologiach i umiejętnościach, które determinują wartość nowych samochodów.

Włochy: przemysł motoryzacyjny na granicy rewolucji

Sytuacja jest szczególnie delikatna dla włoskiego przemysłu motoryzacyjnego, składającego się z ponad 2.100 firm, około 168.000 pracowników oraz przychodów w wysokości ponad 55 miliardów euro. Sektor ten jest ściśle powiązany z europejskimi rynkami motoryzacyjnymi – ponad 80% eksportu części samochodowych trafia na ten kontynent, a głównymi rynkami zbytu są Niemcy, Francja i Hiszpania.

Słabość niemieckiego przemysłu przenosi się więc również na włoskich dostawców poprzez zmniejszenie zamówień oraz spowolnienie produkcji części i akcesoriów. Do tego dochodzi stopniowa zastępowanie tradycyjnych komponentów mechanicznych systemami elektronicznymi i rozwiązaniami oprogramowania.

Jak podkreśla Gianluigi Iacovino, kierownik działu oceny kredytowej MMEA w Allianz Trade, ryzyko dla wielu firm nie polega wyłącznie na spadku obrotów, ale przede wszystkim na erozji wartości dodanej. Aby pozostać konkurencyjne, firmy muszą dostosować produkty i procesy przemysłowe, finansując inwestycje, które mogą okazać się trudne do sfinansowania właśnie w momencie, gdy spadają marże.

Zmiany technologiczne idą w parze ze wzrastającym naciskiem finansowym. Według Allianz Research w ciągu ostatnich trzech lat średnia liczba dni przechowywania komponentów wzrosła z 63 do 78, natomiast średni czas otrzymania płatności wydłużył się z 85 do 89 dni.

Skutkiem tego jest pogorszenie cyklu konwersji gotówki, który przesunął się z 41 na 50 dni. W praktyce większa część zasobów finansowych firm pozostaje zablokowana w działalności operacyjnej, co zmniejsza dostępność środków pieniężnych na inwestycje i zarządzanie bieżące.

Najwyższe zapasy wskazują ponadto na wolniejszą rotację produktów oraz mniej dynamiczne zapotrzebowanie w całym łańcuchu dostaw. Tymczasem producenci zwracają większą uwagę na generowanie gotówki i rentowność, przenosząc część presji na dostawców poprzez ceny, warunki handlowe oraz żądania dotyczące inwestycji.

Przejście na zasilanie elektryczne coraz bardziej dzieli dostawców

Łańcuch dostaw staje się w ten sposób spolaryzowany. Przedsiębiorstwa już zaangażowane w elektryfikację, elektronikę i oprogramowanie mogą liczyć na umiejętności odpowiadające bieżącej transformacji. Dostawcy bardziej związani z tradycyjnymi technologiami muszą natomiast stawić czoła trudniejszej drodze przekształcenia przemysłowego i finansowego.

Czynnikiem, który dodatkowo komplikuje sytuację we Włoszech, jest nierównomierny rozwój samochodów elektrycznych w Europie. Zgodnie z danymi przedstawionymi w badaniu, samochody elektryczne na baterie stanowią 30% nowych rejestracji we Francji i 26% w Niemczech, podczas gdy we Włoszech ich udział pozostaje poniżej 10%.

Ta różnica ogranicza szybkość, z jaką popyt może wspierać transformację przemysłową w poszczególnych krajach. Dla włoskiego przemysłu komponentowego kluczowe stają się zatem dwa zadania: rozwijanie umiejętności w dziedzinie technologii elektrycznych i cyfrowych oraz utrzymanie wystarczającej ilości gotówki na finansowanie inwestycji. Odporność całego łańcucha dostaw będzie zależeć nie tylko od zdolności do produkcji, ale także od umiejętności wykorzystania nowej wartości samochodu.

CZYTAJ RAZEM: „Kardynałowie (UNRAE): włoski samochód elektryczny cofa się. Potrzebny jest budzik” oraz obejrzyj WIDEO