Australia buduje gigantyczną elektrownię pod górami, lecz jej przewidywany koszt gwałtownie wzrósł do 12, osiągając 15 000 000 000 €.

Australia buduje jedną z największych na świecie infrastruktur do przechowywania energii, ale projekt ten stał się również przykładem trudności, które mogą towarzyszyć wielkim projektom inżynieryjnym. Ogromna elektrownia wodna Snowy 2.0, położona u podnóża gór na południowym wschodzie kraju, może ostatecznie kosztować aż 15 miliardów euro, co jest około dwunastokrotnie więcej niż pierwotnie przewidywano.

Nowa szacowana kwota oznacza kolejny znaczny wzrost budżetu dla obiektu, którego budowa rozpoczęła się w 2019 roku i który miał wejść do eksploatacji kilka lat wcześniej niż obecnie planuje się to. Jego pełna dostępność dla użytkowników została przełożona na koniec 2029 roku.

Za tymi liczbami kryje się niezwykłe osiągnięcie inżynieryjne: podziemna elektrownia, dziesiątki kilometrów tuneli wykutych pod górami oraz system zdolny do przechowywania ogromnych ilości energii elektrycznej, wykorzystujący jedynie ruch wody między dwoma zbiornikami.

Ogromna bateria wodna ukryta pod górami

Snowy 2.0 znajduje się w Górach Nevadas w Nowej Południowej Walii i ma na celu rozbudowę historycznego kompleksu hydroelektrycznego Snowy Mountains Scheme, jednej z najważniejszych infrastruktur energetycznych Australii.

Projekt połączy dwa istniejące zbiorniki, Tantangara i Talbingo, za pomocą sieci tuneli o długości około 27 kilometrów. W ich wnętrzu budowana jest duża podziemna elektrownia wodna wyposażona w turbiny dwukierunkowe, które mogą zarówno wytwarzać energię elektryczną, jak i pompować wodę do górnego zbiornika.

Jego działanie będzie podobne do funkcjonowania gigantycznej baterii. Gdy będzie dostępna duża ilość energii z elektrowni słonecznych lub wiatrowych, a ceny będą niskie, instalacja wykorzysta tę energię do pompowania wody pod górę. Później, gdy wzrośnie popyt, pozwoli wodzie spływać przez turbiny w celu wytworzenia energii elektrycznej, którą następnie zwróci do sieci.

Budowa ta będzie miała moc wytwórczą do 2.200 MW oraz zdolność magazynowania energii wynoszącą 350.000 MWh, co odpowiada 350 GWh. Według Snowy Hydro ta ostatnia wartość jest porównywalna z łączną pojemnością około 26 milionów domowych baterii.

Firma twierdzi, że po ukończeniu Snowy 2.0 będzie w stanie dostarczyć wystarczająco dużo energii elektrycznej, aby zasilać około trzy miliony gospodarstw domowych przez tydzień. Ta zdolność długoterminowego magazynowania energii jest właśnie jednym z jego głównych atutów w porównaniu z innymi technologiami.

Głównym problemem Snowy 2.0 nie jest jego podejście technologiczne, lecz ogromny wzrost kosztów oraz kolejne opóźnienia od chwili jego ogłoszenia. Gdy ówczesny premier Australii, Malcolm Turnbull, przedstawił ten projekt w 2017 roku, początkowy budżet wynosił około 1,2 miliarda euro. Pierwotne plany zakładały uruchomienie projektu w 2021 roku.

Jednakże jego realizacja zaczęła napotykać poważne trudności. W 2023 roku, po kilku latach prac, szacunkowy koszt wzrósł do około 7 miliardów euro, a data ukończenia przesunięto na 2028 rok. Nowa wersja raportu opublikowana przez Snowy Hydro podaje teraz cel budżetowy na poziomie około 13 miliardów euro. Firma przewiduje również scenariusz z kosztami sięgającymi 15 miliardów euro na wypadek ewentualnych nieprzewidzianych sytuacji.

Oznacza to, że przewidywany maksymalny koszt jest około dwunastokrotnie wyższy od początkowo ogłoszonego budżetu. Nie jest to jednak ostateczna kwota – są to jedynie szacunki całkowitego kosztu budowy i uruchomienia. Wśród przyczyn wzrostu cen wymienia się złożone warunki geologiczne, trudności w kopaniu tuneli, problemy z produktywnością oraz rosnące koszty materiałów, sprzętu i pracowników.

Jednym z najbardziej uderzających incydentów było to, które miało miejsce w 2023 roku, gdy tunelarka Florence utknęła na około jedenaście miesięcy po napotkaniu niestabilnej ziemi. Ten incydent ujawnił trudności związane z kopaniem pod terenem górskim o szczególnie skomplikowanych cechach geologicznych.

Dyrektor generalny Snowy Hydro, Dennis Barnes, przyznał się do rozczarowania z powodu kolejnego wzrostu budżetu, choć uważa, że wprowadzone zmiany w zarządzaniu i realizacji projektu zapobiegły jeszcze większemu wzrostowi kosztów.

Ponad 5.000 pracowników i prace budowlane będą trwać do 2029 roku

Mimo opóźnień, projekt Snowy 2.0 nadal rozwija się. Najnowsze oficjalne aktualizacje wskazują, że ukończono już 65% prac wykopywania przy użyciu tunelarek oraz około 90% dużych jaskiń podziemnych. Ponadto firma zapewnia, że projekt budowlany jest w 96% gotowy, w porównaniu z 44%, które osiągnięto podczas przeglądu projektu w 2023 roku. Ten postęp powinien zapewnić lepszą przewidywalność pozostałych prac, chociaż nadal istnieją ryzyka techniczne i ekonomiczne.

Obecnie w różnych obiektach projektu Snowy 2.0 pracuje ponad 5.000 osób. Budowa podziemnej elektrowni już się rozpoczęła, a jedna z maszyn tunelujących przeszła łącznie 8,6 kilometra w trakcie prac wykopaliskowych. Tymczasem rząd australijski nadal wspiera tę infrastrukturę, pomimo rosnących kosztów. Jego decydenci uważają, że porzucenie tego projektu naraziłoby na zagrożenie już dokonane inwestycje i opóźniło wprowadzenie mocy przechowawczych, które są uznawane za kluczowe dla systemu energetycznego.

Zgodnie z badaniem ekonomicznym przeprowadzonym na zlecenie Snowy Hydro przez firmę konsultingową GHD, projekt mógłby w okresie swojej budowy przyczynić się do wzrostu gospodarki krajowej o około 11 000 milionów euro, a do 2075 roku obniżyć hurtowe ceny energii elektrycznej o ponad 4 200 milionów euro. Są to szacunki dotyczące przyszłych korzyści, a nie oszczędności już osiągnięte.